Gedragsverandering in Perth: Doe het NIET!

‘Voer geen kangoeroes’, ‘drink geen alcohol op dit strand’, ‘gooi geen afval op de grond’ en zet je auto niet op deze invalideparkeerplaats. Doe je het wel, dan riskeer je een boete tot wel 2000 dollar. CommunicatieBaas reist tot 21 december door Australië om te ontdekken hoe gedragsverandering wordt toegepast down under. In deze blog een kijkje in de ‘doe het niet’ communicatie en de sterke sociale norm in Perth.

In Australië wordt veel gecommuniceerd over hoe het niet moet. Je merkt het al bij de douane op het vliegveld maar ook in het straatbeeld van Perth staan borden die je eraan herinneren welk gedrag ongewenst is. Vooral langs de stranden zijn de borden niet te missen. De boetes die je riskeert worden op datzelfde bord gecommuniceerd en variëren tussen de 100 en 5000! dollar. Maar is het ook effectief?

Nadruk op ongewenst gedrag

Aan ‘doe het niet’ communicatie kleeft altijd een probleem: je activeert de gedachte aan het ongewenste gedrag. Het zou dus kunnen dat je mensen juist op een idee brengt: ‘Goh, dat kan natuurlijk ook’. Denk eens NIET aan een kangoeroe met bokshandschoenen. Daar ga je al! Ik vraag mij af in hoeverre de makers van deze borden daarbij stil hebben gestaan. Daarbij had ik graag de vergadering willen zien waarin is besloten hoe hoog de boete is die op elk bord staat. Zou 100 dollar boete niet genoeg afschrikken? Of gooien mensen hun afval pas in de prullenbak bij 2000 dollar? Als je goed kijkt naar de borden hierboven zie je zelfs een verschil in boetebedrag voor dezelfde overtreding. Deze palen stonden nog geen 100 meter bij elkaar vandaan. Ik betwijfel of het effect van deze uitingen is onderzocht op effectiviteit.

Angst als motivatie om het niet te doen

Communicatie over veilig gedrag kun je op verschillende manieren aanpakken. In Australië kiezen ze zowel in het verkeer als in de trein eerder voor ‘fear appeals’ dan in Nederland. Langs de weg staat een gecrashte auto met de boodschap ‘Stay alive, never drink and drive’ en op het perron van de trein zie je borden met ‘If you walk on the tracks, your family will suffer’, met een foto van rouwende mensen. De hoop is uiteraard dat dit scenario mensen genoeg afschrikt om het niet te doen. Maar opnieuw vestig je aandacht op gedrag dat misschien niet eens bij mensen was opgekomen. Je speelt in op angst. En aangezien angst een slechte raadgever is, creëer je wellicht juist meer paniek.

De sterke sociale norm in Australië

Qua communicatie valt het op in Australië dat er behoorlijke nadruk ligt op hoe je je wel en niet hoort te gedragen. Het speelt in op een soort verantwoordelijkheidsgevoel. In de trein in Perth gebruiken ze de kreet ‘If you see something, say something.’ En op een poster boven de ‘priority seats’ vertelt een baby de reiziger indringend dat deze gereserveerd zijn voor moeder en kind. Deze sociale norm is in Nederland een stuk minder zichbaar in de openbare ruimte.

Waarom zou Australië ervoor gekozen hebben om ongewenst gedrag en de sociale norm zo expliciet te communiceren? Zou het te maken hebben met het feit dat er zoveel verschillende culturen zijn gemigreerd? Of is het om toeristen te informeren over wat wel en niet normaal is? Ik ben erg benieuwd vanuit welke overwegingen deze keuzes zijn gemaakt.

In Perth sprak ik al met Luke van der Beeke. Met zijn bedrijf Marketing for Change richt hij zich hoofdzakelijk op gedragsverandering op het gebied van gezondheid. De komende weken spreek ik nog met een aantal andere experts op het gebied van gedragsverandering in Brisbane en Melbourne om antwoorden te vinden op bovenstaande vragen. Wil je op de hoogte blijven? Volg dan @rikbaas op twitter of bekijk de blogs op communicatiebaas.nl

CommunicatieBaas in Australië: gedragsverandering down under

Hoe pakken ze gedragsverandering aan in Australië? Welke kennis gebruiken ze uit de gedragswetenschap en hoe passen ze dit toe in verschillende steden? Met die vragen ben ik de komende maand vanuit CommunicatieBaas op ontdekkingsreis in Australië. Tot 22 december bezoek ik de steden Perth, Brisbane en Melbourne en heb ik afspraken met experts op het gebied van gedragsverandering en communicatie.

Ben je benieuwd naar de ervaringen? Blijf dan mijn blogs volgen op deze website of volg mij via LinkedIn of twitter (@rikbaas). Heb je zelf een vraag over gedragsverandering in Australië of de manier waarop experts hier te werk gaan? Stel hem dan hieronder. Dan probeer ik er tijdens de reis antwoord op te vinden.